Μίνα Γιαζιτζόγλου – Καστανιά,
Πρόεδρος της Επιτροπής Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών:
«Ανησυχώ, γιατί βλέπω ότι η Πολιτεία συνεχίζει να χαράσσει πολιτική για το παιδί με όρους που μοιάζουν να προέρχονται από άλλες εποχές ή άλλες χώρες»
Την ώρα που η Ελλάδα καλείται να απαντήσει στην πρόκληση της υπογεννητικότητας και να επανεξετάσει τις πολιτικές στήριξης της οικογένειας, οι βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί παραμένουν στο επίκεντρο της συζήτησης — αλλά συχνά στο περιθώριο της ουσιαστικής ενίσχυσης. Ειδικά ο ιδιωτικός τομέας της προσχολικής αγωγής καλείται να σταθεί «στην πρώτη γραμμή» χωρίς σταθερό πλαίσιο, χωρίς βιώσιμη χρηματοδότηση και χωρίς ξεκάθαρη πολιτική βούληση από την Πολιτεία. Ο δημοσιογράφος κ. Λάμπρος Αριστ. Ρόδης συνάντησε κατ` ιδίαν την κα Μίνα Γιαζιτζόγλου – Καστανιά που γνωρίζει τον χώρο όσο λίγοι. Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Ιδιωτικών Παιδικών Σταθμών (ΠΑΣΙΠΣ) και της αντίστοιχης Επιτροπής του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, μιλά ανοιχτά για τις διαρθρωτικές αδυναμίες του συστήματος, την ανάγκη ενός νέου εθνικού σχεδίου για την προσχολική αγωγή και για το όραμα ενός κλάδου που παλεύει καθημερινά — με επαγγελματισμό, μεράκι και επιμονή — για να στηρίξει τα πιο πολύτιμα μέλη της κοινωνίας: τα παιδιά.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί;
Ζούμε σε μια εποχή όπου η υπογεννητικότητα και η δημογραφική κρίση αγγίζουν τον πυρήνα της ύπαρξής μας ως έθνος. Το τί πράττουμε για το παιδί και την οικογένεια δεν είναι απλώς ένα κοινωνικό ζήτημα, είναι το μέλλον της Ελλάδας. Είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε αυτή την κορυφαία πρόκληση; Ανησυχώ, γιατί βλέπω ότι η Πολιτεία συνεχίζει να χαράσσει πολιτική για το παιδί με όρους που μοιάζουν να προέρχονται από άλλες εποχές ή άλλες χώρες. Το «Υπουργείο Οικογένειας», που δημιουργήθηκε στοχευμένα για να αντιμετωπίσει την εθνική πρόκληση του δημογραφικού, δεν έχει κανένα σχέδιο και κυρίως κανένα όραμα για το μέλλον. Οι βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί βρίσκονται στην πρώτη γραμμή αυτής της εθνικής πρόκλησης, αλλά λειτουργούν μέσα σε ένα περιβάλλον συνεχών δυσκολιών, άνισων όρων και χωρίς στρατηγική στήριξης.
Υπάρχουν επαρκή χρηματοδοτικά εργαλεία ή προγράμματα ενίσχυσης για τις επιχειρήσεις του κλάδου;
Το χρηματοδοτικό μοντέλο αποτελεί το μεγαλύτερο πρόβλημα για τον βρεφικό και παιδικό σταθμό, καθώς και για την προσχολική αγωγή συνολικά. Για πολλά χρόνια, η Πολιτεία άφηνε το ζήτημα στην πρωτοβουλία της φιλανθρωπίας και του ιδιωτικού τομέα. Όταν όμως έγινε σαφές ότι χωρίς επαρκή χρηματοδότηση δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το δημογραφικό, να στηρίξουμε τα παιδιά και να διευκολύνουμε τους γονείς να εργάζονται, βασιστήκαμε στο ΕΣΠΑ και τα «vouchers». Όταν, όμως, η Ευρωπαϊκή Ένωση υπενθύμισε ότι το ΕΣΠΑ δεν μπορεί να υποκαταστήσει την εθνική κοινωνική πολιτική, βρεθήκαμε μπροστά σε αδιέξοδο, με συνεχείς, πρόχειρες λύσεις μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Η αλήθεια είναι ότι χωρίς μια εθνική «Επιταγή Εκπαίδευσης» δηλαδή δημόσια στήριξη στους γονείς για την επιλογή παιδικού σταθμού δεν μπορεί να υπάρξει βιώσιμη προοπτική για την προσχολική αγωγή. Δυστυχώς, όμως, αυτή η δέσμευση παραμένει εξαγγελία χωρίς ουσιαστική εφαρμογή από την παρούσα κυβέρνηση.
Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της Επιτροπής Βρεφονηπιακών και Παιδικών Σταθμών; Ποιες πρωτοβουλίες θα αναλάβετε για τη στήριξη των επαγγελματιών του κλάδου;
Ο Ιδιωτικός Παιδικός Σταθμός είναι ο κοινωνικός, οικονομικός, εκπαιδευτικός, ευρύτερα πολιτιστικός, πυρήνας της γειτονιάς και της οικογένειας. Είναι ο πυλώνας της τοπικής ανάπτυξης, γιατί το παιδί, είναι το Μέλλον μας ! Είναι το κύτταρο της κοινωνικής και ταυτόχρονα γυναικείας επιχειρηματικότητας, με ισχυρότατο αναπτυξιακό πρόσημο.
Η στήριξη αυτών των συναδέλφων είναι η δουλειά μας στη επιτροπή. Αυτό κάνουμε ! Από τη συνεχή Έρευνα για την Επιβίωση και την Ανάπτυξη του κλάδου, ως τη στήριξη των μελών μας, με επιστημονικά, οικονομικά, ακόμα και ψυχολογικά εργαλεία. Προφανώς και με τη στήριξη των διεκδικήσεών του.
Πώς συμβάλλει η Επιτροπή στη διαμόρφωση πολιτικών για την προσχολική αγωγή;
Η Επιτροπή μας στο ΕΕΑ είναι ανοιχτή σε όλα τα μέλη του κλάδου των παιδικών σταθμών. Δημιουργεί ανοιχτά φόρουμ διαλόγου για τη χάραξη πολιτικής και συνομιλεί θεσμικά με την κοινωνία, το Κοινοβούλιο και την Κυβέρνηση. Σεβόμαστε βαθιά τους θεσμούς και τις αξίες τους, ιδιαίτερα τους συνδικαλιστικούς και αυτό αποτυπώνεται και στην ιδιότητά μου ως Προέδρου του ΠΑΣΙΠΣ και Αντιπροέδρου της ΠΟΣΙΠΣ.
Οι έρευνες μας και με τη ΓΣΕΒΕΕ, χαράζουν το μέλλον και παράγουν κοινωνική πολιτική, σε μεγαλύτερη ένταση από την Πολιτεία. Δυστυχώς…
Θα υπάρξουν πρωτοβουλίες για προγράμματα κατάρτισης ή επαγγελματικής ανάπτυξης για τους εργαζομένους του κλάδου
Ήδη έχουμε ξεκινήσει και στηρίζουμε πρωτοβουλίες για την επιμόρφωση του προσωπικού στους παιδικούς σταθμούς, σε συνεργασία με πανεπιστημιακούς από διάφορες ειδικότητες και εκπροσώπους εξειδικευμένων κλάδων. Ας σημειωθεί ότι και με την πρόσφατη παρουσία μου στη Βουλή για την ψήφιση του Προγράμματος “Αθηνά”, που αποτελεί το νέο παιδαγωγικό πλαίσιο για την “Πρώιμη Ηλικία”, υποστήριξα το πλήρες φάσμα προγραμμάτων επιμόρφωσης και ανάπτυξης που έχουν χαραχθεί από την ΠΟΣΙΠΣ, σε συνεργασία με την επιτροπή μας στο ΕΕΑ και το Ινστιτούτο της ΓΣΕΒΕΕ. Αντί το υπουργείο να δώσει θεσμική υπόσταση σε αυτά, εξήγγειλε προγράμματα επιμόρφωσης για τους παιδαγωγούς μας, που περιλαμβάνουν ακόμη και τη χρήση ψυχομετρικών εργαλείων για την πρόωρη διάγνωση στα παιδιά, τα οποία “θα” καθοριστούν προσεχώς, στο Εθνικό Ινστιτούτο για την Πρώιμη Ηλικία. Θα είμαστε εκεί και εννοείται η πείρα μας και η μέχρι τώρα επεξεργασίες μας στην επιτροπή, θα δώσουν τον τόνο!
Τι θα συμβουλεύατε κάποιον που θέλει να ανοίξει σήμερα έναν παιδικό σταθμό;
Να έχει αντοχές. Να πιστέψει στον σκοπό και στην αποστολή του. Η επιστημονική κατάρτιση και η αγάπη για το παιδί είναι τα θεμέλια, αλλά χρειάζεται και επιμονή για να ξεπεραστούν τα εμπόδια της γραφειοκρατίας και της θεσμικής ασάφειας. Ωστόσο, είναι ένας δύσκολος, αλλά εξαιρετικά σημαντικός δρόμος. Οι παιδικοί σταθμοί είναι κάτι πολύ περισσότερο από “φύλαξη’’: Είναι παιδεία, είναι στήριξη στην οικογένεια, είναι θεμέλιο κοινωνίας. Αν πιστεύει κανείς σε αυτή την αποστολή, θα βρει και τη δύναμη να αντέξει και να προσφέρει ουσιαστικό έργο.
