Του Κωνσταντίνου Κύπριου στρατιωτικού αναλυτή EastMed Strategic Studies Institute
Το ζήτημα της Τουρκίας αποδεικνύει πλέον ξεκάθαρα ότι οι κινήσεις του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αποσκοπούν στην αναβάθμιση της χώρας του σε δύναμη-χειριστή των εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή. Οι στρατηγικές αυτές ενέργειες έχουν ως αποτέλεσμα την ανάδειξη της Τουρκίας σε καθοριστικό παράγοντα ισχύος. Το γεγονός αυτό δεν είναι τυχαίο, καθώς η Άγκυρα έχει εγκαταστήσει στρατιωτικές βάσεις στη Λιβύη και στη Συρία, όπου πλέον λειτουργεί ως ρυθμιστής των εξελίξεων. Παράλληλα, διατηρεί παρουσία και στην Αλβανία, ενώ μέσω της δημιουργίας ενός ισχυρού ναυτικού επιχειρεί να καταδείξει ότι επηρεάζει και ελέγχει την Ανατολική Μεσόγειο. Ως αποτέλεσμα, προβάλλει τον εαυτό της ως «μήλο της έριδος» μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.
Το ερώτημα αν αυτό είναι εφικτό απαντάται θετικά, καθώς ο έλεγχος της Ανατολικής Μεσογείου αποτελεί καθοριστικό παράγοντα τόσο για τη Δύση όσο και, σε έναν βαθμό, για την Ανατολή. Η Ρωσία ενδιαφέρεται για τον έλεγχο της περιοχής προκειμένου να δημιουργήσει έναν προωθημένο προμαχώνα απέναντι στη Δύση, εξασφαλίζοντας παράλληλα επιρροή στη Μαύρη Θάλασσα και στις γειτονικές περιοχές. Η Ευρώπη, από την άλλη πλευρά, καθώς βρίσκεται σε ανοιχτή αντιπαράθεση με τη Ρωσία, αναζητά τον κατάλληλο σύμμαχο που θα διασφαλίσει τις ροές πρώτων υλών από τη Μέση Ανατολή, και ιδιαίτερα του πετρελαίου. Τέλος, οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδιαφέρονται επίσης για τον έλεγχο των θαλάσσιων οδών της Ανατολικής Μεσογείου, αλλά και για τη δυνατότητα αποχώρησης στρατιωτικών δυνάμεων, ώστε αυτές να μεταφερθούν στον Δυτικό Ειρηνικό και να ενισχυθεί η αποτρεπτική τους ισχύς έναντι της Κίνας.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Τουρκία επιχειρεί να αξιοποιήσει εκ νέου μια πολιτική που θυμίζει εκείνη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, δηλαδή τη στρατηγική της εναλλαγής συμμαχιών μεταξύ των Μεγάλων Δυνάμεων. Η τακτική αυτή είχε τότε αποφέρει σημαντικά οφέλη, επιτρέποντας την υλοποίηση φιλόδοξων σχεδίων και την ενίσχυση των ενόπλων δυνάμεων. Αντίστοιχα, και σήμερα είναι δεδομένο ότι η Τουρκία θα επιδιώξει να εκμεταλλευτεί τη συγκυρία αυτή, προκειμένου να ενισχυθεί στρατιωτικά και οικονομικά και να επιτύχει τους στρατηγικούς και εμπορικούς της στόχους. Ως εκ τούτου, η Ελλάδα οφείλει να κινηθεί ανάλογα, ώστε να μπορέσει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τον τουρκικό αναθεωρητισμό.
The Issue of Turkey
The issue of Turkey clearly demonstrates that the actions of Recep Tayyip Erdoğan aim at upgrading his country into a power that shapes developments in the wider region. These strategic moves have resulted in Turkey’s emergence as a key factor of influence. This is not coincidental, as Ankara has established military bases in Libya and Syria, where it now acts as a regulator of developments. At the same time, it maintains a presence in Albania and, through the creation of a strong naval force, seeks to demonstrate that it influences and controls the Eastern Mediterranean. As a result, Turkey presents itself as an “apple of discord” between Russia and the United States.
The question of whether this is feasible can be answered in the affirmative, as control of the Eastern Mediterranean constitutes a decisive factor for both the West and, to some extent, the East. Russia is interested in controlling the region in order to create a forward bastion against the West, while also securing influence over the Black Sea and neighboring areas. Europe, on the other hand, as it is in open confrontation with Russia, seeks an appropriate ally capable of ensuring the flow of raw materials from the Middle East, particularly oil. Finally, the United States is also interested in controlling the maritime routes of the Eastern Mediterranean, as well as in maintaining the ability to withdraw forces so that they can be redeployed to the Western Pacific, thereby strengthening deterrence against China.
Under these circumstances, Turkey is attempting to once again exploit a policy reminiscent of that pursued by the Ottoman Empire prior to the First World War, namely the strategy of shifting between the major powers. This policy had previously yielded significant benefits, allowing for ambitious plans and the strengthening of the armed forces. Similarly, today it is evident that Turkey will seek to take advantage of this opportunity in order to significantly enhance its military and economic power and achieve its strategic and commercial objectives. Consequently, Greece must act accordingly in order to effectively confront Turkish revisionism.
Ο Κωνσταντίνος Κύπριος
είναι κάτοχος Πτυχίου Επίλυσης Κρίσεων/Ειρήνευσης του Πανεπιστημίου του Bradford και Μεταπτυχιακού τίτλου στον τομέα Ανάλυσης Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου του Lancaster. Έχει διατελέσει αναλυτής/ερευνητής στο Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας με καθήκοντα την παροχή αντιλήψεων, απόψεων και αναλύσεων στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας και το Επιτελείο του.
