Δημοσιεύθηκε η πρώτη Έκθεση του ΟΟΣΑ για τα νησιά

Η Έκθεση αποτελεί το αποτέλεσμα διετούς διακρατικής συνεργασίας (Ελλάδα – Κροατία – Σουηδία), με χρηματοδότηση της DG Reform της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και εστιάζει στη βελτίωση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των νησιωτικών οικονομιών.

Για πρώτη φορά, το cost of insularity προσεγγίζεται ως μετρήσιμη παράμετρος δημόσιας πολιτικής. Η Έκθεση:

αναλύει τα διαρθρωτικά κόστη άσκησης πολιτικών σε νησιωτικά εδάφη

αναδεικνύει την έννοια της «πολλαπλής νησιωτικότητας» και της εσωτερικής ανισότητας

εισηγείται μηχανισμό παρακολούθησης του νησιωτικού κόστους στο επιχειρείν

προτείνει σύνθετους δείκτες νησιωτικής ανθεκτικότητας, πέραν των οριζόντιων δεικτών ΑΕΠ ή πληθυσμού

Η Ελλάδα συμμετείχε ενεργά μέσω της Γενικής Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, διασφαλίζοντας ότι οι ιδιαιτερότητες του ελληνικού νησιωτικού χώρου αποτυπώνονται με επιστημονική τεκμηρίωση και συγκριτική ανάλυση. Με εισήγηση της Γενικής Γραμματείας Συντονισμού και του αρμόδιου Υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ κ. Θανάσης Κοντογιώργης, Thanasis Kontogeorgis ξεκινήσαμε να σχεδιάζουμε το έργο το 2022, αναγνωρίζοντας ήδη από τότε την ανάγκη αναβάθμισης της ποιότητας της πολύ-επίπεδης διακυβέρνησης στο σχεδιασμό πολιτικών για τα νησιά.

Η δημοσίευση της Έκθεσης αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει της διαμόρφωσης του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034. Οι μεθοδολογικές προτάσεις και οι δείκτες που περιλαμβάνει μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για πιο στοχευμένη και δίκαιη κατανομή πόρων, λαμβάνοντας υπόψη τα μόνιμα γεωγραφικά μειονεκτήματα και το πραγματικό κόστος παροχής βασικών υπηρεσιών στα νησιά.

Παράλληλα, ενισχύεται ουσιαστικά η προσπάθεια διαμόρφωσης της πρώτης Ευρωπαϊκής Στρατηγικής για τα Νησιά. Η μετάβαση από αποσπασματικές αναφορές στη νησιωτικότητα σε ένα συνεκτικό ευρωπαϊκό πλαίσιο πολιτικής απαιτεί δεδομένα, δείκτες, συγκριτική αξιολόγηση και σαφείς μηχανισμούς εφαρμογής.

Σε εθνικό επίπεδο, η πρωτοβουλία συνδέεται άμεσα με την εφαρμογή του Νόμου 4770/2021 για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο και με την κατάρτιση της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για τα Νησιά.

Η νησιωτικότητα δεν αποτελεί περιφερειακή εξαίρεση. Αποτελεί ευρωπαϊκή πρόκληση συνοχής και ανταγωνιστικότητας.

Η ενσωμάτωσή της στον πυρήνα της Πολιτικής Συνοχής και του νέου MFF 2028-2034 δεν είναι ζήτημα συμβολισμού, αλλά στρατηγική επιλογή για μια πιο ανθεκτική, ισόρροπη και γεωπολιτικά ισχυρή Ευρώπη.

Ολα αυτά έρχονται σε συνέχεια της πρωτοβουλίας της Ελληνικής Κυβέρνησης, όπου αποφάσισε τη συγκρότηση Κυβερνητικής Επιτροπής για τη νησιωτικότητα, θέτοντας ήδη σε πράξη τη δέσμευση του Πρωθυπουργού Kyriakos Mitsotakis για την ειδική φροντίδα που απαιτούν τα νησιά (ιδίως τα μικρά) της χώρας, ώστε να επιτευχθεί καλύτερος συντονισμός και να εξασφαλιστεί η υλοποίηση μηχανισμού ανάλυσης κοινωνικο-οικονομικού αντίκτυπου κρίσιμων πολιτικών για τα νησιά.

Με τις κατευθύνσεις του Υπουργού Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής κ. Βασίλη Κικίλια και του αρμόδιου Υφυπουργού για θέματα νησιωτικής πολιτικής κ. Στεφάνου Γκίκα, το 2026 θα είναι έτος σημαντικών θεσμικών και προγραμματικών εξελίξεων για τα νησιά.

Η Έκθεση είναι διαθέσιμη εδώ: