Του Κωνσταντίνου Κύπριου
Η ενδεχόμενη σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα μπορούσε να αποτελέσει το τελικό στάδιο μιας ευρύτερης αντιπαράθεσης που ξεκίνησε με την εισβολή παλαιστινιακών ένοπλων ομάδων στο Ισ ραήλ πριν από τρία χρόνια. Η σκληρή και βίαιη αυτή εισβολή περιλάμβανε την είσοδο ενόπλων σε κατοικημένες περιοχές και τη σφαγή αμάχων πληθυσμών. Το γεγονός αυτό οδήγησε σε μια αέναη σύγκρουση, η οποία σταδιακά αποδυνάμωσε και τελικά εξαφάνισε τα ερείσματα του Ιράν στη Λωρίδα της Γάζας, στον Λίβανο και από ότι διαφέναται στην Υεμένη.
Ως αποτέλεσμα, το Ιράν έχασε σημαντικό μέρος της επιρροής του στη συγκεκριμένη διαμάχη. Το μόνο που φαίνεται να απομένει σε μια ενδεχόμενη σύγκρουση είναι η πιθανή κατάρρευση του υφιστάμενου καθεστώτος και η αντικατάστασή του από ένα πιο δημοκρατικό, γεγονός που θα μπορούσε όμως να οδηγήσει στη σύναψη φιλικών σχέσεων με τη Δύση. Μια τέτοια σύγκρουση φαίνεται ότι ενδέχεται να επίκειται, αν και η διπλωματία δείχνει πως ίσως τελικά αποφευχθεί. Σε περίπτωση που συμβεί, θα επιφέρει γενικότερες γεωπολιτικές αναπροσαρμογές.
Μεταξύ αυτών θα μπορούσε να είναι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, η οποία θα εξασφάλιζε τον Περσικό Κόλπο στη Δύση και θα στερούσε από την Κίνα έναν βασικό προμηθευτή πετρελαίου, πέρα της Ρωσίας. Αυτό θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς θα μείωνε τις απειλές για τη ροή πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή προς τον υπόλοιπο κόσμο, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση της παγκόσμιας οικονομίας. Παράλληλα, θα επέτρεπε στη Δύση να αποδεσμεύσει δυνάμεις σε μια κρίσιμη περίοδο αντιπαράθεσης με τη Ρωσία και εντεινόμενης διαμάχης με την Κίνα.
Για την Ελλάδα, τα πιθανά οφέλη θα μπορούσαν να είναι ακόμη μεγαλύτερα. Η δημιουργία ενός νέου, φιλοδυτικού κράτους στην περιοχή θα μπορούσε να αποτελέσει έναν επιπλέον σύμμαχο απέναντι στην Τουρκία, σε αντίθεση με το σημερινό θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν που διατηρεί στενές σχέσεις με τη Ρωσία. Εάν, μάλιστα, προχωρούσε και η δημιουργία ενός ανεξάρτητου κουρδικού κράτους, αυτό θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντικός αντιπερισπασμός για την Τουρκία, περιορίζοντας την πίεση που ασκεί προς την Ελλάδα.
Η δημιουργία οποιασδήποτε νέας πολιτικής οντότητας στα ανατολικά της Τουρκίας θα μπορούσε, σε κάθε περίπτωση, να θεωρηθεί θετική εξέλιξη τόσο για την Ελλάδα όσο και για τη Δύση. Θα διασφάλιζε τη διέξοδο των πετρελαίων από τον Κόλπο προς τον Ινδικό Ωκεανό και θα δημιουργούσε συνθήκες μεγαλύτερης σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής. Για την Ελλάδα ειδικότερα, θα σήμαινε την ύπαρξη ενός συμμάχου στα ανατολικά, ικανού να αποσπάσει μέρος της τουρκικής επιθετικότητας και της στρατιωτικής της ισχύος. Σε κάθε περίπτωση, η κρίση αυτή, αν και ενδέχεται να προκαλέσει αναταράξεις, θα μπορούσε τελικά να λειτουργήσει προς όφελος της Δύσης και να οδηγήσει σε μια νέα εξισορρόπηση των γεωπολιτικών δεδομένων, με θετικές προεκτάσεις και για την Ελλάδα.
Ο Κωνσταντίνος Κύπριος είναι κάτοχος Πτυχίου Επίλυσης Κρίσεων/Ειρήνευσης του Πανεπιστημίου του Bradford και Μεταπτυχιακού τίτλου στον τομέα Ανάλυσης Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου του Lancaster. Έχει διατελέσει αναλυτής/ερευνητής στο Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας με καθήκοντα την παροχή αντιλήψεων, απόψεων και αναλύσεων στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας και το Επιτελείο του
The conflict between Iran and USA
The potential conflict between the United States and Iran could represent the final stage
of a broader confrontation that began with the invasion of Israel by Palestinian armed
groups three years ago. This harsh and violent incursion involved the entry of militants
into residential areas and the massacre of civilian populations. This development led to a
prolonged conflict, which gradually weakened and ultimately eliminated Iran’s footholds
in the Gaza Strip, in Lebanon, and, as it appears, in Yemen.
As a result, Iran has lost a significant portion of its influence in this particular
confrontation. What seems to remain in the event of a potential conflict is the possible
collapse of the existing regime and its replacement by a more democratic one, a
development that could, however, lead to the establishment of friendly relations with the
West. Such a conflict appears increasingly likely, although diplomacy suggests that it
may ultimately be avoided. Should it occur, it would bring about broader geopolitical
realignments.
Among these could be a regime change in Iran, which would secure the Persian Gulf
for the West and deprive China of a major oil supplier, apart from Russia. This is
considered particularly significant, as it would reduce threats to the flow of oil from the
Middle East to the rest of the world, contributing to the stabilization of the global
economy. At the same time, it would allow the West to redeploy forces at a critical
moment of confrontation with Russia and an intensifying rivalry with China.
For Greece, the potential benefits could be even greater. The creation of a new, pro-
Western state in the region could serve as an additional ally against Turkey, in contrast to
the current theocratic regime in Iran, which maintains close ties with Russia. Moreover, if
the creation of an independent Kurdish state is to proceed, this could act as a significant
strategic distraction for Turkey, limiting the pressure it exerts on Greece.
