Η ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ
ΩΣ ΔΡΟΜΟΣ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗ
Εκδήλωση απονομής βεβαιώσεων παρακολούθησης του 1ου Κύκλου Σεμιναρίων «ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ»
Φιλολογική Στέγη Πειραιά (Φ.Σ.Π.)
Με ιδιαίτερη χαρά, συγκίνηση και ικανοποίηση,πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 5/11/26 η απονομή των βεβαιώσεων παρακολούθησης του 1ου Κύκλου Σεμιναρίων με θέμα «ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ», ο οποίος φιλοξενήθηκε στη Φιλολογική Στέγη Πειραιά, στο πλαίσιο των Σεμιναρίων Ενημέρωσης και Εκπαίδευσης του ιστορικού αυτού πολιτιστικού και πνευματικού φορέα.
Αυτή η συνάντηση δεν αποτελεί απλώς την ολοκλήρωση ενός εκπαιδευτικού κύκλου (12) δώδεκα μαθημάτων. Αποτελεί κυρίως, την αναγνώριση μιας κοινής προσπάθειας, μιας διαδρομής αναζήτησης, προβληματισμού και προσωπικής καλλιέργειας. Μιας διαδρομής που μας έδωσε την ευκαιρία να στρέψουμε το βλέμμα προς τον ίδιο μας τον εαυτό, να αναμετρηθούμε με τις σκέψεις και τα συναισθήματά μας, να επανεξετάσουμε τις αντιλήψεις μας και να ανακαλύψουμε πτυχές της προσωπικότητάς μας, που πολλές φορές παραμένουν ανεξερεύνητες μέσα στην ταχύτητα και τις απαιτήσεις της καθημερινής ζωής.
Η επιλογή της θεματικής ενότητας «ΑΥΤΟΓΝΩΣΙΑ» δεν ήταν τυχαία. Η γνώση του εαυτού, αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα και διαχρονικότερα ζητήματα της ανθρώπινης ύπαρξης. Από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία μέχρι τις σύγχρονες επιστήμες της ψυχικής υγείας, ο άνθρωπος αναζητά απαντήσεις σε θεμελιώδη ερωτήματα: Ποιος είμαι; Πώς σκέφτομαι; Γιατί αισθάνομαι και αντιδρώ με συγκεκριμένους τρόπους; Ποιες είναι οι πραγματικές μου ανάγκες; Ποιες είναι οι δυνατότητές μου και ποια τα όριά μου; Τι καθορίζει τις επιλογές μου και πώς μπορώ να γίνω καλύτερος άνθρωπος;
Το δελφικό παράγγελμα «ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ», εξακολουθεί να διατηρεί ακέραιη τη σημασία του, υπενθυμίζοντάς μας ότι η ουσιαστική γνώση δεν περιορίζεται στην κατανόηση του εξωτερικού κόσμου, αλλά προϋποθέτει και τη βαθύτερη κατανόηση του εσωτερικού μας κόσμου.
Κατά τη διάρκεια των δώδεκα μαθημάτων, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να προσεγγίσουν την αυτογνωσία μέσα από διαφορετικές θεματικές και οπτικές. Εξετάστηκαν ζητήματα που αφορούν την εικόνα του εαυτού, την αυτοεκτίμηση, την εσωτερική φωνή, τις πεποιθήσεις, τα συναισθήματα, τις καθημερινές συνήθειες, τις ανθρώπινες σχέσεις, τις αντιδράσεις μας απέναντι στις δυσκολίες, καθώς και τους μηχανισμούς που πολλές φορές επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην κατανόηση του τρόπου, με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τον εαυτό μας. Στην εσωτερική μας φωνή, η οποία μπορεί να λειτουργεί άλλοτε ως πηγή ενθάρρυνσης και άλλοτε ως αυστηρός κριτής. Στην εικόνα που έχουμε διαμορφώσει για την προσωπικότητά μας και στον τρόπο με τον οποίο αυτή επηρεάζεται από τις εμπειρίες, τις αποτυχίες, τις επιτυχίες και τις προσδοκίες των άλλων.
Παράλληλα, αναδείχθηκε η σημασία της αναγνώρισης των συναισθημάτων και της κατανόησης των αντιδράσεών μας σε συνθήκες πίεσης, άγχους ή φόβου. Η διαχείριση του πανικού, της συναισθηματικής κατάκλυσης και της αντίδρασης του «παγώματος», αποτέλεσε ένα ακόμη πεδίο προβληματισμού, καθώς η ικανότητα να αναγνωρίζουμε τι συμβαίνει μέσα μας, είναι το πρώτο βήμα για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε αποτελεσματικότερα τις δύσκολες καταστάσεις.
Εξετάστηκαν επίσης, η σχέση της αυτογνωσίας με τις καθημερινές μας συνήθειες, η συμπεριφορά μας απέναντι στους άλλους, την επικοινωνία, την ενεργητική ακρόαση και την ανάγκη να αναγνωρίζουμε πότε καταλαμβάνουμε περισσότερο χώρο από όσο μας αναλογεί σε μια συζήτηση. Κατανοήθηκε ότι η ουσιαστική επικοινωνία δεν προϋποθέτει μόνο την ικανότητα να εκφραζόμαστε, αλλά και τη διάθεση να ακούμε, να σεβόμαστε και να αποδεχόμαστε τη διαφορετικότητα του συνομιλητή μας.
Ένα ακόμη σημαντικό μήνυμα του κύκλου ήταν ότι η αυτογνωσία δεν αποτελεί θεωρητική γνώση ούτε μια απλή διαδικασία ενδοσκόπησης. Είναι μια καθημερινή άσκηση παρατήρησης, ειλικρίνειας και προσωπικής ευθύνης. Είναι η δυνατότητα να αναγνωρίζουμε τα λάθη μας χωρίς να απαξιώνουμε τον εαυτό μας, να αποδεχόμαστε τις αδυναμίες μας χωρίς να παραιτούμαστε από την προσπάθεια βελτίωσης και να μετατρέπουμε τις εμπειρίες μας σε πολύτιμα μαθήματα ζωής.
Ιδιαίτερη αναφορά αξίζει στον εισηγητή του κύκλου, τον Ιατρό – Κοινωνιολόγο και τ.Καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής, Διονύση Βαλλιανάτο, ο οποίος μετέφερε στους συμμετέχοντες τις γνώσεις, την εμπειρία και τον επιστημονικό του προβληματισμό, προσεγγίζοντας ένα τόσο σύνθετο και πολυδιάστατο θέμα, με τρόπο που συνέδεσε την επιστημονική ενημέρωση με την καθημερινή ανθρώπινη εμπειρία.
Η συμβολή του υπήρξε σημαντική, καθώς η αυτογνωσία δεν είναι ένα αντικείμενο που εξαντλείται σε ορισμούς και θεωρητικές αναλύσεις. Απαιτεί παραδείγματα, διάλογο, προσωπικό προβληματισμό και τη δυνατότητα σύνδεσης της γνώσης με τις πραγματικές συνθήκες της ζωής. Μέσα από την εκπαιδευτική αυτή διαδικασία, οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να προβληματιστούν, να ανταλλάξουν απόψεις και να προσεγγίσουν ουσιαστικότερα τη σχέση με τον εαυτό τους και τους ανθρώπους γύρω τους.
Θα θέλαμε επίσης, να εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες προς όλους (60 άτομα), οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στην πρόσκληση της Φιλολογικής Στέγης Πειραιά και συμμετείχαν ενεργά στα δώδεκα μαθήματα. Η παρουσία, το ενδιαφέρον, η συνέπεια και η διάθεσή τους για γνώση και προσωπική εξέλιξη, αποτέλεσαν ουσιαστικό στοιχείο της επιτυχίας αυτού του πρώτου κύκλου.
Η συμμετοχή σε έναν κύκλο αυτογνωσίας, απαιτεί κάτι περισσότερο από την απλή φυσική παρουσία. Απαιτεί διάθεση να ακούσουμε, να σκεφτούμε, να αμφισβητήσουμε ορισμένες βεβαιότητές μας και κυρίως, να κοιτάξουμε με ειλικρίνεια μέσα μας. Γι’ αυτό και η σημερινή απονομή των βεβαιώσεων, έχει έναν ιδιαίτερο συμβολισμό. Δεν επιβραβεύει μόνο την παρακολούθηση δώδεκα εκπαιδευτικών συναντήσεων, αλλά αναγνωρίζει τη συμμετοχή σε μια συλλογική προσπάθεια πνευματικής και προσωπικής καλλιέργειας.
Η Φιλολογική Στέγη Πειραιά, με τη μακρόχρονη παρουσία και την προσφορά της στον πολιτισμό, στα γράμματα και στην πνευματική ζωή της πόλης, συνεχίζει να υπηρετεί έναν ουσιαστικό σκοπό: να δημιουργεί ευκαιρίες ενημέρωσης, εκπαίδευσης, διαλόγου και διά βίου μάθησης. Η διοργάνωση τέτοιων σεμιναρίων επιβεβαιώνει ότι ο πολιτισμός δεν περιορίζεται μόνο στη λογοτεχνία, στην ιστορία και στις τέχνες, αλλά περιλαμβάνει και τη βαθύτερη καλλιέργεια του ανθρώπου, την κατανόηση της προσωπικότητάς του και τη βελτίωση της ποιότητας της ζωής του.
Η ολοκλήρωση του πρώτου κύκλου δεν σημαίνει, επομένως, και το τέλος της διαδρομής. Αντίθετα, αποτελεί μια αφετηρία. Γιατί η αυτογνωσία δεν είναι ένας προορισμός στον οποίο φτάνουμε κάποτε και σταματάμε. Είναι μια συνεχής διαδικασία ανακάλυψης, επανεκτίμησης και εξέλιξης. Κάθε νέα εμπειρία, κάθε ανθρώπινη σχέση, κάθε δυσκολία και κάθε απόφαση, μάς προσφέρει μια ακόμη ευκαιρία να γνωρίσουμε καλύτερα τον εαυτό μας.
Ας κρατήσουμε λοιπόν, από αυτή την εκπαιδευτική διαδρομή μια βασική σκέψη: Δεν μπορούμε να αλλάξουμε ουσιαστικά, όσα δεν έχουμε πρώτα αναγνωρίσει και κατανοήσει. Η αυτογνωσία μάς βοηθά να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση των σκέψεων, των συναισθημάτων και των επιλογών μας, να αναπτύξουμε υπευθυνότητα απέναντι στη ζωή μας και να οικοδομήσουμε σχέσεις με περισσότερη κατανόηση, σεβασμό και ενσυναίσθηση.Ευχόμαστε σε όλους η εμπειρία αυτή να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εφόδιο στην προσωπική και κοινωνική τους πορεία. Να συνεχίσουν να αναζητούν τη γνώση, να καλλιεργούν τη σκέψη τους, να αναγνωρίζουν την αξία τους και να διατηρούν ζωντανή τη διάθεση για αυτοβελτίωση.
Επειδή τελικά, η μεγαλύτερη γνώση δεν είναι μόνο να γνωρίζουμε περισσότερα για τον κόσμο που μας περιβάλλει, αλλά να μαθαίνουμε να κατανοούμε βαθύτερα τον άνθρωπο που κατοικεί μέσα μας. Και μη ξεχνάμε ότι το «ΓΝΩΘΙ ΣΑΥΤΟΝ», είναι μια διαχρονική προτροπή, μια διαρκής αναζήτηση και ίσως το σημαντικότερο ταξίδι της ανθρώπινης ύπαρξης μας.
