Άποψη προέδρου ΕΒΕΠ Βασίλη Κορκίδη για την επιβολή δασμών
Οι «υβριδικές επιπτώσεις» των αμερικανικών δασμών
Ο αντίκτυπος στις ελληνικές εξαγωγικές επιχειρήσεις, αλλά κυρίως στις ευρωπαϊκές ΜμΕ, από τις «υβριδικές επιπτώσεις», τόσο του οριζόντιου «οικουμενικού δασμού» σε όλες τις χώρες, όσο και των εξειδικευμένων δασμών σε 25 χώρες, από 10% έως και 49%, θα εξαρτηθεί από την ένταση και την διάρκεια επιβολής τους. Οι «ανταποδοτικοί δασμοί» ύψους 20% που επιβλήθηκαν από τις ΗΠΑ στην ΕΕ δημιουργούν εμπορικά εμπόδια που διαταράσσουν, αλλού λιγότερο και αλλού περισσότερο, τις αγορές των 27 ευρωπαϊκών χωρών και αναστατώνουν τις υφιστάμενες αλυσίδες εφοδιασμού. Οι εμπειρογνώμονες εκτιμούν πως για κάθε 10 ποσοστιαίες μονάδες δασμών, η παγκόσμια παραγωγή θα μειωθεί 0,3%, ο παγκόσμιος πληθωρισμός θα αυξηθεί 0,4% και γενικότερα το βαρύ τίμημα στην παγκόσμια οικονομία θα ξεπεράσει τα 1,4 τρις δολάρια.
Η αναβίωση του προστατευτισμού, ο κατακερματισμός της παγκόσμιας αγοράς, η αναταραχή στην εφοδιαστική αλυσίδα, η «φορολογία» των δασμών και οι πληθωριστικές πιέσεις δημιουργούν παγκόσμια αβεβαιότητα και ένα απρόβλεπτο επιχειρηματικό περιβάλλον, ασκώντας μεγάλη πίεση στην ανταγωνιστικότητα και την ανθεκτικότητα των ΜμΕ σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι ΜμΕ είναι το κλειδί για τη στρατηγική ανθεκτικότητα της Ευρώπης και οι δασμοί εμποδίζουν την ικανότητα τους να αναπτύσσονται και να καινοτομούν. Η πολυπλοκότητα των διεθνών εμπορικών σχέσεων και η κλιμάκωση των εντάσεων, μεταξύ των μεγάλων οικονομικών δυνάμεων με την επιβολή δασμών και εμπορικών περιορισμών, θα αυξήσει το κόστος για τις παραγωγικές μονάδες θα περιορίσει την πρόσβαση σε βασικές πρώτες ύλες και θα περιπλέξει τις ευκαιρίες εξαγωγών.
Οι ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ ανέρχονται σε 2,4 δις ευρώ εκ των οποίων τα 450 εκ. αφορούν στις εξαγωγές ποιοτικών ελληνικών τροφίμων, με εμβληματικό brand name και σταθερούς υπερατλαντικούς καταναλωτές, τους ομογενείς μας, τους οποίους οι δασμοί δεν θα σταματήσουν να αγοράζουν ελληνικά κρασιά, τυριά, ροδάκινα, ελιές και λάδι. Στις έμμεσες επιπτώσεις εντάσσονται οι εξαγωγές ελληνικών εξορυκτικών μετάλλων, χωρίς όμως σημαντικές συνέπειες. Σε πρώτη ανάγνωση οι αλλαγές των εμπορικών συνθηκών δεν θέτουν σε άμεσο κίνδυνο τις ελληνικές εξαγωγές στις ΗΠΑ, αλλά οι ανησυχίες στρέφονται περισσότερο στην επίδραση των δασμών στο οικονομικό περιβάλλον της Ευρώπης, που εκτιμάται πως μπορεί να μειώσουν την ανάπτυξη της περίπου 0,2%. Το ΑΕΠ των 27 χωρών της ΕΕ για το 2024, σύμφωνα με το ΔΝΤ, ανήλθε στα 18,8 τρις δολάρια, άρα οι ετήσιες επιπτώσεις των δασμών αρχικά υπολογίζονται στα 380 δις δολάρια.
Όσο και να θέλει η Ελλάδα να διαφυλάξει την ευρωπαϊκή ενότητα και να εναντιωθεί σε διχαστικές μεμονωμένες ενέργειες, η εξελισσόμενη φύση των διαφορετικών επιπτώσεων των δασμών, απαιτεί από την Ευρώπη μια διαπραγμάτευση με πολιτικές δίκαιου εμπορίου, με πρακτικές λύσεις, με νέους κανονισμούς και έξυπνους χειρισμούς που θα «ανοίξουν το παράθυρο» των ελαφρύνσεων στα εισαγόμενα και εξαγόμενα προϊόντα από και προς τις ΗΠΑ. Με εξαίρεση το 25% στα 8 εκ. αυτοκίνητα που εξάγει ετησίως η ΕΕ στις ΗΠΑ και δεν φαίνεται να διαπραγματεύεται αλλαγές ο πρόεδρος Τραμπ, υπάρχει σοβαρό ενδεχόμενο για όλα τα υπόλοιπα προϊόντα να συμφωνηθεί ένας «αμοιβαίος δασμός» στο 10%, όπως με το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τουρκία. Άλλωστε από το πλεονασματικό εμπορικό ισοζύγιο της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ, που ήταν 208 δις δολάρια το 2024, επωφελούνται μόνο τρεις ευρωπαϊκές χώρες, η Ιρλανδία με 87 δις δολάρια, Γερμανία με 85 δις δολάρια και Ιταλία με 44 δις δολάρια.
Η αλλαγή της εμπορικής πολιτικής των ΗΠΑ ανατρέπει πολλά, τα νούμερα είναι μεγάλα και οι ανακατατάξεις παγκόσμιες. Οι δασμοί είναι φόροι και μάλιστα προ κερδών, που επιβαρύνουν τους τελικούς καταναλωτές. Οι επιβαρύνσεις επί του παρόντος, υπολογίζονται κατά προσέγγιση και είναι δύσκολα μετρήσιμες, καθώς οι επιπτώσεις είναι «υβριδικές». Το ελληνικό γνωμικό που ταιριάζει στην ηγεσία της Ευρώπης για τη περίπτωση των αποφάσεων διαχείρισης των αμερικανικών δασμών είναι «τι μέλλει γενέσθαι;» Αφωνία ή πολυφωνία; Διαπραγμάτευση με ή χωρίς αντίμετρα;
Βασίλης Κορκίδης
3/4/25
