Από τον Κωνσταντίνο Κύπριο στρατιωτικού αναλυτή EastMed Strategic Studies Institute
Είναι πλέον πασιφανές ότι η σύγκρουση μεταξύ του άξονα του Ιράν και της Δύσης έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο στάδιο. Το ερώτημα που προκύπτει είναι ποια πρέπει να είναι η θέση της Ελλάδας. Μια πρώτη προσέγγιση είναι ότι η Ελλάδα, ως χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ και της δυτικής συμμαχίας, οφείλει να σταθεί στο πλευρό των συμμάχων της. Το Ιράν θεωρείται ένα κράτος που ενισχύει οργανώσεις όπως η Χαμάς, η Χεζμπολάχ και οι Χούθι στην Υεμένη. Κατά συνέπεια, πρόκειται για ένα κράτος με το οποίο η Ελλάδα, βάσει των συμμαχιών της, μπορεί να διατηρεί σχέσεις, ως ένα σημείο καθώς αποτελεί απειλή για συμμάχους της.
Ως εκ τούτου, το Ιράν δεν μπορεί να λειτουργήσει ως θετικός παράγοντας για την Ελλάδα. Αντιθέτως, η στήριξή του σε τρομοκρατικές οργανώσεις και η δράση του σε περιοχές όπως Υεμένη και Στενά του Ορμούζ συνιστούν απειλή και για την ελεύθερη ναυσιπλοΐα, μια ιδιαίτερα κρίσιμη διάσταση για τη χώρα. Η ελληνική οικονομία βασίζεται όχι μόνο στη ναυτιλία, αλλά και στα λιμάνια της, καθώς η Ελλάδα αποτελεί σημαντικό θαλάσσιο κόμβο εμπορίου. Συνεπώς, η δράση του Ιράν, μπορεί να θεωρηθεί ότι λειτουργεί αποσταθεροποιητικά και συνιστά απειλή για την ελληνική οικονομία.
Επιπλέον, πέρα από τη μόνιμη απειλή που συνιστά για το Ισραήλ και τις Ηνωμένες Πολιτείες, κράτη συμμάχους της Ελλάδος οι σχέσεις τς χώρας με το Ιράν πέρα από κάποιο σημείο θα μπορούσαν να επιβαρύνουν τις σχέσεις της Ελλάδας με αυτές τις χώρες, χωρίς να προσφέρουν ουσιαστικά οφέλη στην ελληνική στρατηγική. Μάλιστα, σε περίπτωση έντασης με την Τουρκία, μια τέτοια επιλογή δεν θα απέφερε πρακτική στήριξη, ενώ θα μπορούσε να περιπλέξει τις ισορροπίες καθώς η τελευταία θα απαιτούσε ενεργοποίηση του άρθρου της Συμμαχίας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι από τον Περσικό Κόλπο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας ροής πετρελαίου, όπως και άλλα εμπορεύματα, μέρος των οποίων διακινούνται από ελληνικές εταιρείες. Παράλληλα, η Ερυθρά Θάλασσα αποτελεί έναν ακόμη πιο κρίσιμο κόμβο, καθώς από εκεί διέρχεται μεγάλος όγκος εμπορικών πλοίων που εξυπηρετούν τις ανάγκες της Ευρώπης. Επομένως, η διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την εύρυθμη λειτουργία της ελληνικής οικονομίας.
Το ερώτημα, λοιπόν, είναι τι πρέπει να πράξει η Ελλάδα. Σε κάθε περίπτωση, οφείλει να παραμείνει κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ καθώς επιδιώκει να εξασφαλίσει την δημιουργία ενός άξονα με αυτά τα κράτη στην ευρύτερη περιοχή, ενώ παράλληλα, λόγω της σημασίας της περιοχής για τη ναυσιπλοΐα της, να προωθήσει κάποια ενεργή παρουσία – ρόλο .Οι διευκολύνσεις προς τους συμμάχους αποτελούν ένα σημαντικό ζήτημα, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της ενίσχυσης του άξονα Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ–Αιγύπτου. Από εκεί και πέρα, η αποστολή στρατιωτικής δύναμης αποτελεί θέμα ζυγισμένης πολιτικής απόφασης και μπορεί να αφορά όχι μόνο στρατιωτικές επιχειρήσεις, αλλά και ειρηνευτικές αποστολές, επιτήρηση ή απλή παρουσία σημαίας. Σε κάθε περίπτωση, λόγω της γεωγραφικής της θέσης και της σημασίας της περιοχής για την οικονομία και τη ναυτιλία της, η Ελλάδα οφείλει να έχει έντονη και ενεργή παρουσία τόσο σε διπλωματικό όσο και σε πολιτικό επίπεδο.
Greece and the Iran–United States Confrontation
It is now evident that the conflict between the Iran axis and the West has reached a critical stage. The question that rises is what Greece’s position should be. A first glansh is that Greece, as a member of NATO and the Western alliance, ought to stand by its allies. Iran is considered a state that supports organizations such as Hamas, Hezbollah, and the Houthis in Yemen. Consequently, it is a state with which Greece, due to its alliances, cannot maintain friendly relations, as it constitutes a threat to its allies. Therefore, Iran cannot function as a positive factor for Greece. On the contrary, its support for terrorist organizations and its actions are internationally considered that pose a threat to the freedom of navigation, a particularly critical dimension for Greece. The Greek economy relies not only on shipping but also on its ports and maritime comerce, as Greece is a major maritime trade hub. As such, Iran’s actions, even if they may seem politically sympathetic to some, are destabilizing and pose a threat to the Greek economy.
Furthermore, beyond the constant threat it poses to Israel and the United States, any rapprochement with Iran could strain Greece’s relations with these countries without offering substantial benefits to Greek strategy. In fact, in the event of tensions with Turkey, such a choice would not provide support and could complicate the balance within the alliance. It is worth noting that approximately 20% of the global oil flow passes through the Persian Gulf, part of which is transported by Greek companies. At the same time, the Red Sea constitutes an even more critical hub, as large volume of commercial shipping serving Europe passes through it. Therefore, ensuring freedom of navigation is a key prerequisite for the smooth functioning of the Greek economy.
The question, then, is what Greece should do. In any case, it should remain close to the United States and Israel, while also maintaining an active presence due to the importance of the region for its maritime interests. Providing support and facilities to allies is an important issue, especially in the context of strengthening the Greece–Cyprus–Israel–Egypt axis. Beyond that, the deployment of military forces is a political decision of the government and may involve not only combat operations but also peacekeeping missions, surveillance, or simply a symbolic presence. In any case, due to its geographical position and the importance of the region for its economy and shipping, Greece must maintain a strong and active presence both diplomatically and politically.
Ο Κωνσταντίνος Κύπριος είναι κάτοχος Πτυχίου Επίλυσης Κρίσεων/Ειρήνευσης του Πανεπιστημίου του Bradford και Μεταπτυχιακού τίτλου στον τομέα Ανάλυσης Άμυνας και Ασφάλειας του Πανεπιστημίου του Lancaster. Έχει διατελέσει αναλυτής/ερευνητής στο Ινστιτούτο Αμυντικών Αναλύσεων του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας με καθήκοντα την παροχή αντιλήψεων, απόψεων και αναλύσεων στον Υπουργό Εθνικής Άμυνας και το Επιτελείο του
