A global dialogue on navigating an era of trade wards
5 Μαρτίου 2026
Divani Apollon Palace & Thalasso, Kavouri
Online: YouTube – Economist Impact SE Europe Events
www.hazliseconomist.com
Gaby Bornheim, Πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης Πλοιοκτητών και Διευθύνουσα Σύμβουλος
της Peter Döhle Schiffahrts-KG
Οι Ευρωπαίοι πλοιοκτήτες έχουμε πολλούς αγώνες να δώσουμε, επεσήμανε η πρόεδρος της Γερμανικής Ένωσης Πλοιοκτητών και Διευθύνουσα Σύμβουλος της Peter Döhle Schiffahrts-KG Gaby Bornheim, ενώ σημείωσε ότι η παγκόσμια ναυτιλία πολιτικοποιείται και αυτό είναι πρόβλημα. Μίλησε για την ανάγκη επαναπροσδιορισμού πολλών παραμέτρων της παγκόσμιας ναυτιλίας, κάτι που σημαίνει και αύξηση του κόστους. Τάχθηκε κατά του προστατευτισμού σημειώνοντας ότι για το καλό όλων –και ιδίως των καταναλωτών– η ναυτιλία πρέπει να παραμείνει παγκόσμια, να μην περιφερειοποιηθεί. Τέλος, τόνισε την ανάγκη να έρθουν στο επίκεντρο οι ίδιοι οι ναυτικοί, οι εργαζόμενοι του τομέα, και να παρασχθεί υποστήριξη στους ναυτικούς που βρίσκονται σε εμπόλεμες ζώνες.
R. Christian Johnsen, Γενικός Νομικός Σύμβουλος του Coast Guard Foundation,
πρώην Πρόεδρος του USA Maritime
Δεδομένης της πολιτικής America First, υπάρχει μια επιθετική προσέγγιση όσον αφορά την ανοικοδόμηση την αμερικανικής ναυτιλιακής και ναυπηγικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τον γενικό νομικό σύμβουλο του Coast Guard Foundation και πρώην πρόεδρο του USA Maritime R. Christian Johnsen. Πρόσθεσε ότι το κίνητρο για αυτό είναι η Κίνα, εξηγώντας ότι το μέγεθος του εμπορικού στόλου και της ναυπηγικής βιομηχανίας της Κίνας είναι μεγάλη πρόκληση για την Αμερική και για αυτό είναι προτεραιότητα εθνικής σημασίας να ανοικοδομηθεί η ναυτική βιομηχανική βάση της Αμερικής.
Όπως είπε, μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο υπήρχαν 2.500 πλοία με αμερικανική σημαία, ενώ τώρα είναι λιγότερα από 100, και υπήρχαν περισσότερα από 70 ναυπηγεία στις ΗΠΑ, ενώ τώρα υπάρχουν μόνο 8 που μπορούν να χτίσουν ποντοπόρα πλοία. Αντίθετα, συνέχισε, σήμερα η Κίνα διαθέτει 6.700 εμπορικά πλοία και περισσότερα από 150 ναυπηγεία, που χτίζουν ετησίως 1.700-1.750 εμπορικά πλοία. Ο κ. Johnsen αναφέρθηκε σε ολοκληρωμένο πρόγραμμα του προέδρου Τραμπ προκειμένου να φτάσουν οι ΗΠΑ στη ναυπήγηση 250 πλοίων σε αμερικανικά ναυπηγεία μέσα σε 5 χρόνια και σημείωσε ότι θα δοθούν επιχορηγήσεις για αυτόν τον σκοπό, ενώ θα υπάρξει προτιμησιακό καθεστώς για εισαγωγές στις ΗΠΑ με αμερικανικά πλοία, ίσως και δασμοί εις βάρος πλοίων με άλλες σημαίες. Τέλος, τόνισε ότι λόγω του φόβου της Κίνας στην πολιτική για την ανάκτηση της θαλάσσιας ισχύος της Αμερικής υπάρχει διακομματική συναίνεση.
Robert Lawrence, Καθηγητής Διεθνούς Εμπορίου και Επενδύσεων (Έδρα Williams),
John F. Kennedy School of Government at Harvard University
Βαθιές δομικές αλλαγές πραγματοποιούνται στην παγκόσμια ναυτιλία, τόνισε ο καθηγητής Διεθνούς Εμπορίου και Επενδύσεων (Έδρα Williams) από το John F. Kennedy School of Government του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ Robert Lawrence. Επεσήμανε ότι οι αμερικανικοί δασμοί είναι σύμπτωμα της θεμελιώδους επαναπροσέγγισης της παγκόσμιας τάξης από τις ΗΠΑ, εξηγώντας πως από το 2015 η Αμερική έχει αλλάξει ριζικά τη μέχρι τότε άποψή της ότι το πολυμερές εμπόριο λειτουργούσε υπέρ της.
Σχολίασε ότι οι δασμοί του προέδρου Τραμπ δεν είναι απλώς υψηλοί, αλλά είναι και ιδιαίτερα ασταθείς, κάτι που σημαίνει μεγάλη αβεβαιότητα για τη ναυτιλία. Προκειμένου να επιτευχθεί αποφυγή δασμών, σημείωσε, υπάρχει ζήτηση που υπερβαίνει τη χωρητικότητα των λιμένων, με αποτέλεσμα να ανεβαίνουν και οι τιμές. Μια άλλη δομική αλλαγή στην οποία έδωσε έμφαση ο Robert Lawrence είναι η αναδρομολόγηση, εξηγώντας πώς τρίτες χώρες αναδρομολογούν προϊόντα μεταξύ Κίνας και Αμερικής. Τέλος, αναφέρθηκε στις επιπτώσεις της αύξησης των φορολογικών συντελεστών κυρίως όσον αφορά εμπορεύματα από την Κίνα καθώς και στις επιπτώσεις των πολεμικών κρίσεων.
Δωροθέα Ιωάννου, Διευθύνουσα Σύμβουλος, American P&I Club
Για ακραία αστάθεια τα δύο τελευταία χρόνια μίλησε η διευθύνουσα σύμβουλος του American P&I Club Δωροθέα Ιωάννου, σημειώνοντας ότι δεν μιλάμε απλώς για αστάθεια αλλά για δομικές αλλαγές στη ναυτιλιακή βιομηχανία. Μίλησε για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή την τελευταία εβδομάδα, που οδήγησαν στο πλήρες σταμάτημα του εμπορίου στην περιοχή, σχολιάζοντας ότι η κρίση εμπλέκει περισσότερες χώρες σε στρατιωτική δράση από ό,τι οποιαδήποτε άλλη μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Αναφέρθηκε συνοπτικά στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η ναυτιλία, όπως γεωπολιτικές, ασφαλείας, τεχνολογικές, βιομηχανικής πολιτικής, ρυθμιστικές καθώς και προκλήσεις σχετικές με τη διατάραξη της εφοδιαστικής αλυσίδας και την έλλειψη εργατικού δυναμικού.
Matthew Lodge, Πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα
Η ασφάλεια στη θάλασσα έχει επανέλθει δυναμικά στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν όλο και περισσότερο τις θαλάσσιες μεταφορές και το παγκόσμιο εμπόριο, υπογράμμισε ο πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα Matthew Lodge παρουσιάζοντας τη βρετανική οπτική για τις εξελίξεις στη ναυτιλία.
Επίσης, αναφέρθηκε στις γεωπολιτικές εξελίξεις των τελευταίων ετών. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, σημείωσε, έφερε άμεσες και έμμεσες επιπτώσεις στη ναυτιλία, από τις ανατροπές στις εξαγωγές σιτηρών έως το κλείσιμο των Δαρδανελίων, δείχνοντας ότι ακόμη και συγκρούσεις στην ξηρά μπορούν να επηρεάσουν βαθιά το θαλάσσιο εμπόριο. Την ίδια περίοδο, πρόσθεσε, ενισχύθηκε η στρατηγική συνειδητοποίηση ότι η εξάρτηση από το ρωσικό πετρέλαιο και φυσικό αέριο έπρεπε να μειωθεί, ενώ οι κυρώσεις χρησιμοποιήθηκαν ως εργαλείο πίεσης προς το Κρεμλίνο. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε και στο φαινόμενο του λεγόμενου «σκιώδους στόλου».
Ο πρέσβης του Ηνωμένου Βασιλείου στάθηκε στις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Γάζα και στις επιθέσεις των Χούθι στην Υεμένη που επηρέασαν τη ναυσιπλοΐα, ενώ σημείωσε ότι μετά την πρόσφατη επίθεση στο Ιράν παρατηρούνται νέες μεταβολές στις θαλάσσιες μεταφορές, χωρίς να είναι σαφές πόσο θα διαρκέσει η αναστάτωση ή αν οι συγκρούσεις θα περιοριστούν τοπικά.
Τόνισε ότι οι κίνδυνοι για τους ναυτικούς αυξάνονται, καθώς η ρωσοουκρανική σύγκρουση έχει επεκταθεί και στη θάλασσα, ενώ υπενθύμισε ότι πρόσφατα ιρανικό πλοίο βυθίστηκε στη Σρι Λάνκα. Αναφέρθηκε ακόμη στις εμπορικές εντάσεις και στα προστατευτικά μέτρα των ΗΠΑ, σημειώνοντας ότι τα εμπορικά εμπόδια και οι δασμοί ανακοινώνονται, αναθεωρούνται και επανέρχονται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αβεβαιότητας.
Επικαλούμενος τον Θουκυδίδη, ο Matthew Lodge σημείωσε ότι «ο πόλεμος δεν είναι θέμα όπλων, αλλά χρημάτων που καθιστούν χρήσιμα τα όπλα». Υπογράμμισε ότι «δεν είναι ρεαλιστικό να θεωρείται πως τα συμφέροντα της ναυτιλίας και του εμπορίου δεν θα χρησιμοποιηθούν για πολιτικούς σκοπούς». Καταλήγοντας, τόνισε ότι οι προκλήσεις είναι αλληλένδετες και ότι η παγκόσμια ναυτιλία χρειάζεται στενή συνεργασία με τις κυβερνήσεις, «καθώς δεν υπάρχει περιθώριο να μην υπάρξει συντονισμένη δράση».
Ιωάννης Παυλόπουλος, πρώην Αντιναύαρχος, Επίτιμος Αρχηγός Στόλου (Πολεμικό Ναυτικό Ελλάδας), πρόεδρος της SEA GUARDIAN
Η διεθνής κοινότητα απέτυχε τις τελευταίες δεκαετίες να δώσει λύσεις σε σειρά προβλημάτων και το διεθνές σύστημα βρίσκεται πλέον σε φάση μετάβασης, υποστήριξε ο πρώην αντιναύαρχος, επίτιμος Αρχηγός Στόλου (Πολεμικό Ναυτικό Ελλάδας) και πρόεδρος της SEA GUARDIAN Ιωάννης Παυλόπουλος, επισημαίνοντας ότι από το 1990 και μετά ζητήματα όπως «η Μέση Ανατολή, η Κύπρος και άλλα» παραμένουν άλυτα. Όπως ανέφερε, πολλοί διεθνείς οργανισμοί κατέληξαν να λειτουργούν περισσότερο γραφειοκρατικά και «να μην εξυπηρετούν όπως πρέπει τους λαούς που τους δημιούργησαν». Στο περιβάλλον αυτό, τόνισε ότι η ναυτιλιακή κοινότητα πρέπει να βρίσκεται σε αυξημένη ετοιμότητα. «Να είμαστε προετοιμασμένοι για δύσκολο καιρό στη θάλασσα», σημείωσε, διευκρινίζοντας ότι η εγρήγορση αφορά τόσο τη θάλασσα όσο και τη στεριά, «από τα funds μέχρι τα γραφεία». Αναφερόμενος στις εξελίξεις γύρω από το Ιράν, υποστήριξε ότι παρατηρείται «δραστική μείωση» στα αποθέματα βαλλιστικών πυραύλων και drones της Τεχεράνης, γεγονός που κατά την εκτίμησή του σημαίνει ότι «δεν έχει τη δυνατότητα μακρού πολέμου». Εκτίμησε ότι ενδέχεται να εμφανιστούν «χερσαίες δυνάμεις σύντομα», ενώ σημείωσε ότι «το κουρδικό στοιχείο» μπορεί να παρέμβει στις εξελίξεις. Παράλληλα, ο κ. Παυλόπουλος εξέφρασε την εκτίμηση ότι «η ενέργεια του Ιράν θα εξέρχεται στην Ερυθρά Θάλασσα». Τέλος, δήλωσε αισιόδοξος ότι οι εξελίξεις ενδέχεται να οδηγήσουν «σε λύσεις που θα επαναπροσδιορίσουν το παγκόσμιο σύστημα».
Αθανάσιος Πλατιάς, Καθηγητής Στρατηγικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς, Πρόεδρος
του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων
Η ναυτιλία και η γεωπολιτική «ιστορικά πάνε χέρι-χέρι», καθώς οι μεγάλες στρατηγικές αντιπαραθέσεις επηρεάζουν άμεσα το θαλάσσιο εμπόριο, είπε ο καθηγητής Στρατηγικής του Πανεπιστημίου Πειραιώς και πρόεδρος του Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων Αθανάσιος Πλατιάς, σημειώνοντας ότι η σημερινή συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στους κινδύνους, αλλά «τα ρίσκα συνδυάζονται με τις ευκαιρίες». Όπως ανέφερε, η άνοδος της Κίνας έχει επιφέρει βαθιές αλλαγές στο διεθνές σύστημα, καθώς η χώρα «έχει ξεπεράσει τις ΗΠΑ σε αγοραστική δύναμη». Ο ανταγωνισμός μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων, όπως είπε, είναι πολιτικός αλλά κυρίως «οικονομικός πόλεμος».
«Στον ψυχρό πόλεμο ο ανταγωνισμός ήταν στη γη, τώρα είναι στη θάλασσα», σημείωσε, προσθέτοντας ότι «όλοι οι ανταγωνισμοί πλέον πραγματοποιούνται στη θάλασσα». Ο κ. Πλατιάς επεσήμανε ότι οι παγκόσμιες οικονομίες είναι στενά συνδεδεμένες, γεγονός που σημαίνει ότι μια διαταραχή σε κρίσιμα περάσματα μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις. «Εύκολα προκαλείται μια ανατροπή στο εμπόριο», ανέφερε, φέρνοντας ως παραδείγματα «τα στενά του Ορμούζ» ή «τα περάσματα της Μαλάκκας». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην «οπλοποίηση της ναυτιλίας». Όπως εξήγησε, κράτη όπως «η Ρωσία και το Ιράν» χρησιμοποιούν τεχνολογία, βαλλιστικούς πυραύλους και drones για να πλήξουν λιμένες και θαλάσσιες υποδομές, δημιουργώντας ένα περιβάλλον όπου συνυπάρχουν κίνδυνοι και ευκαιρίες.
Ιωάννης Κοτζιάς, Πρόεδρος του Συνδέσμου Μεσιτών Ναυτιλιακών Συμβάσεων (HSA)
και συνιδρυτής της Xclusiv Shipbrokers
Η θαλάσσια ασφάλεια διαμορφώνει ένα περιβάλλον γεμάτο προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για τη ναυτιλία, ανέφερε ο πρόεδρος του Συνδέσμου Μεσιτών Ναυτιλιακών Συμβάσεων (HSA)
και συνιδρυτής της Xclusiv Shipbrokers Ιωάννης Κοτζιάς, επισημαίνοντας ότι ο κλάδος κινείται πλέον «σε αχαρτογράφητα ύδατα». Όπως είπε, «14 κράτη δέχονται επίθεση», ενώ περιστατικά όπως «μια τορπίλη να βυθίζει ένα πλοίο» δείχνουν τη σοβαρότητα της κατάστασης. Την ίδια στιγμή, οι εξελίξεις αυτές έχουν οδηγήσει σε αύξηση των ναύλων και των κομίστρων. «Υπάρχουν δυσκολίες αλλά και ευκαιρίες», σημείωσε, τονίζοντας ότι ο κλάδος καλείται να προσαρμοστεί στις νέες συνθήκες. Υποστήριξε ότι «η μείωση του οπλοστασίου του Ιράν» αποτελεί στοιχείο στο οποίο ποντάρουν «Ισραήλ και ΗΠΑ». Παράλληλα, ο κ. Κοτζιάς επισήμανε ότι οι αλλαγές στο εμπόριο δημιουργούν απρόσμενες εξελίξεις, φέρνοντας ως παράδειγμα τη μεταφορά πετρελαίου από τη Βενεζουέλα. «Θα πιστεύατε ότι το αργό από τη Βενεζουέλα θα πήγαινε στο Ισραήλ;» διερωτήθηκε, προσθέτοντας ότι αυτή είναι πλέον «μια πραγματικότητα» που πρέπει να αναγνωριστεί. Καταλήγοντας, υπογράμμισε ότι «πλοηγούμαστε σε διαφορετικό περιβάλλον» και ότι η Ελλάδα διαθέτει «καλές γέφυρες με τους συμμάχους της».
Μάνος Λορέντζος, αντιπρόεδρος, Ελληνοβρετανικό Εμπορικό Επιμελητήριο,
Διευθύνων Σύμβουλος, Seascope Hellas
Η ασφάλεια έχει επανέλθει ως βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία της ναυτιλίας σε ένα περιβάλλον όπου οι κίνδυνοι συγκλίνουν και εντείνονται, σχολίασε ο αντιπρόεδρος του Ελληνοβρετανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου και διευθύνων σύμβουλος της Seascope Hellas Μάνος Λορέντζος. Όπως ανέφερε, παραμένει κρίσιμο το ζήτημα της προστασίας των θαλάσσιων μεταφορών, ενώ τόνισε ότι πριν από τις τελευταίες εξελίξεις υπήρχε μια σχετική «κανονικοποίηση της θαλάσσιας επιχειρηματικότητας». Σήμερα όμως η εικόνα έχει αλλάξει. «Δεν υπάρχουν πλέον προσωρινές ανωμαλίες», σημείωσε, εξηγώντας ότι πλέον υπάρχει «σύγκλιση των κινδύνων». Παράλληλα υπογράμμισε ότι «τα ασφάλιστρα πολέμου έχουν αυξηθεί» και ότι ο κλάδος είναι πιο ευάλωτος εξαιτίας των κυβερνοεπιθέσεων. Όπως είπε ο κ. Λορέντζος, το βασικό ερώτημα είναι «πώς μπορούμε να διαχειριστούμε τους πολέμους σε κρίσιμα σημεία για τη ναυτιλία και πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τις κυβερνοεπιθέσεις». Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα έχει πλέον «συστημικό χαρακτήρα, καθώς η ναυτιλία καλείται να αναλάβει μεγάλους κινδύνους χωρίς να υπάρχει προβλεψιμότητα».
Πάνος Ξενοκώστας, Ιδρυτής και Πρόεδρος, ONEX Shipyards & Technologies Group, Πρόεδρος ΔΣ, Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων
«Στην Ελευσίνα αναδιαρθρώσαμε μισό δις ευρώ χρέη, πετυχαίνοντας την αναγέννηση ενός νεκρού ναυπηγείου», τόνισε ο ιδρυτής και πρόεδρος της ONEX Shipyards & Technologies Group και πρόεδρος της Ένωσης Ελληνικών Ναυπηγείων Πάνος Ξενοκώστας, ο οποίος στάθηκε στη σημασία της συμμετοχής του αμερικανικού επενδυτικού ταμείου στην ανάπτυξη της υποδομής.
Σε συνομιλία με τον διυθύνοντα σύμβουλο της Franman και πρόεδρο του The International Propeller Club, Port of Piraeus Κωστή Φραγκούλη και τον Alasdair Ross, ο κ. Ξενοκώστας αναφέρθηκε σε εξελίξεις όπως η έναρξη της γραμμής παραγωγής των ελληνικών ρυμουλκών και επεσήμανε ευρύτερα τη στρατηγική σημασία των ναυπηγείων διεθνώς. «Στην Ελευσίνα κάναμε το αυτονόητο και ανταποκρινόμαστε στην έκκληση του προέδρου Τραμπ», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας την κατασκευή πλοίων με δυνατότητες παραγωγής ενέργειας στη θάλασσα. Στο ίδιο πλαίσιο, περιέγραψε ως φυσικό χώρο των ναυπηγείων της Ελευσίνας τη ΝΑ Ευρώπη και τη Μαύρη Θάλασσα.
Detailed agenda: www.hazliseconomist.com
Silver sponsors: Franman, Lloyd’s Register
Luncheon sponsors: Seaven, Myllaki Shipping Agency
Bronze sponsors: The Marshall Islands Registry, National Bank of Greece, Seanergy Maritime Holdings, United Maritime, Hanikian Law Firm
Academic partner: ALBA Graduate Business School – The American College of Greece
Telecommunications provider: Nova, Logistics supplier: DHL Express
Media partners: Powergame.gr, Energygame.gr
Communication sponsors: Apogevmatini, Apogevmatini Sunday Edition, Parapolitika.gr
Communication supporters: Athens-Macedonian News Agency, ELNAVI Monthly Shipping Review, NafsGroup Media, Naftika Chronika, Efoplistesnews.gr, Maritimes.gr, Piraeus365.gr
Contributors: Face to Face Consultants, Ask2Travel, BlueCycle
Supporters: Piraeus Port Authority, Patras Port Authority, GLOA Design & Marketing Services, Artecniko, CAFFÈ L’ANTICO, FCA Hygiene, Young Executives Shipping Forum
Web development: e-milles creations, Digital Agency: AdPixel
